Sprzedaż alkoholu przez internet

W Polsce obowiązuje zakaz sprzedaży detalicznej alkoholu, który może zostać uchylony jedynie przez wydanie zezwolenia określonego w art. 18 utw. Organem właściwym dla wydania zezwolenia jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. 

Ustawa przewiduje pięć rodzajów zezwolenia:

  • Na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży, wydawane na sprzedaż w określonym lokalu;
  • Na sprzedaż napojów alkoholowych do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydawane na sprzedaż w określonym lokalu;
  • Jednorazowe, na okres do 2 dni, wydawane przedsiębiorcom posiadającym pierwsze lub drugie zezwolenie lub jednostkom ochotniczej straży pożarnej;
  • Na sprzedaż napojów alkoholowych dla organizatorów imprez lub przyjęć;
  • Na wyprzedaż zapasów napojów alkoholowych po wygaśnięciu dotychczasowego zezwolenia.

Powyższy zamknięty katalog zezwoleń nie przewiduje takiego które zezwalałoby na sprzedaż alkoholu przez internet.

Katalog zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych ma charakter zamknięty, zezwolenia są wymienione enumeratywnie (art. 18 ust. 9, art. 181 ust. 1, art. 181 ust. 4, art. 184 ust. 1 utw) i nie ma w nim kategorii zezwolenia na sprzedaż napojów w sklepie internetowym. To, że ustawa nie zakazuje wprost sprzedaży internetowej, nie oznacza, że jest ona dozwolona. Wręcz odwrotnie – brak jednoznacznego przyzwolenia na sprzedaż alkoholu przez internet oznacza jego zakaz. Wynika to z preambuły do ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz z art. 2 ust. 1 pkt 4, który wskazuje, że ustawodawca, uchwalając przepisy ustawy, miał na celu ograniczenie dostępności alkoholu. Dopuszczenie sprzedaży przez internet sprzeniewierzyłoby się temu celowi poprzez doprowadzenie do zwiększenia dostępności alkoholu.

Jednym z warunków sprzedaży napojów alkoholowych jest prowadzenie tej sprzedaży wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu (art. 18 ust. 7 pkt 6 utw). Zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest wyjątkowe pod tym względem, że uprawnia do prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu. Do wniosku o wydanie zezwolenia przedsiębiorca jest zobowiązany dołączyć dokument potwierdzający prawo do lokalu, w którym będzie odbywał się handel (art. 18 ust. 6 pkt 2 utw), oraz podać adres lokalu (art. 18 ust. 5 pkt 5 utw). Każdy taki punkt sprzedaży alkoholu musi spełnić wymogi określone przez radę gminy. Przepisy ustawy wymagają, aby sprzedaż napojów alkoholowych nastąpiła na terenie wyznaczonego punktu sprzedaży, w związku z tym zarówno zapłata, jak i wydanie towaru powinno nastąpić we wskazanym miejscu.

Art. 96 ustawy wymienia, jakie mogą być prowadzone punkty sprzedaży dla napojów alkoholowych, zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa). Ustawodawca, tworząc ten zamknięty katalog, nie przewidział innej formy handlu napojami alkoholowymi. Ponieważ sklep internetowy nie jest wymieniony w tym przepisie, należy uznać, że nie może on być punktem sprzedaży.

Prowadzenie strony internetowej, przy pomocy której sprzedaje się alkohol, wiąże się z koniecznością zamieszczenia nazw, cen, a często także zdjęć produktów. Zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości na terenie Polski zakazane jest reklamowanie i promocja alkoholu, z wyjątkiem piwa, którego reklama również podlega pewnym ograniczeniom. Wszelkie działania, które wchodzą w zakres definicji reklamy, są niezgodne z przepisami ustawy. Możliwe jest więc, że strona internetowa sklepu internetowego będzie uznana za reklamującą alkohol.

Od 25 grudnia 2014 r. obowiązuje nowa ustawa tj. ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. 2014 poz. 827  z późn. zm.) w ramach której sprawa sprzedaży alkoholu przez internet dot. art. 38 pkt 7 oraz art. 44 pkt 3 ustawy o prawach konsumenta.

Artykuł 44 pkt 3 dodaje do Kodeksu cywilnego artykuł 454(1) w brzmieniu: „Jeżeli przedsiębiorca jest obowiązany przesłać rzecz konsumentowi do oznaczonego miejsca, miejsce to uważa się za miejsce spełnienia świadczenia. Zastrzeżenie przeciwne jest nieważne”. Po wprowadzeniu tego przepisu niemożliwe jest określanie w regulaminie sklepu miejsca spełnienia świadczenia. Tym miejscem w przypadku wysyłki będzie mieszkanie klienta lub inny wskazany przez niego adres odbioru. Jak już wskazywano, zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest wyjątkowe pod tym względem, że uprawnia do prowadzenia działalności w ściśle określonym miejscu. Argument, że internet jest jedynie drogą komunikacji między przedsiębiorcą a konsumentem, po wprowadzeniu art. 4541 Kodeksu cywilnego nie ma już znaczenia.

Artykuł 38 pkt 7 ustawy o prawach konsumenta reguluje kwestie prawa odstąpienia od umowy. Zgodnie z jego brzmieniem: „Prawo odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umów, w której przedmiotem świadczenia są napoje alkoholowe, których cena została uzgodniona przy zawarciu umowy sprzedaży, a których dostarczenie może nastąpić dopiero po upływie 30 dni i których wartość zależy od wahań na rynku, nad którymi przedsiębiorca nie ma kontroli”. Celem cytowanego przepisu jest ustanowienie wyjątku od zasady, że konsument ma prawo odstąpienia od umowy w przypadku sprzedaży poza lokalem przedsiębiorstwa. Jednocześnie jednak przepis ten, odnosząc się wprost do sprzedaży napojów alkoholowych, zdaje się potwierdzać dopuszczalność sprzedaży alkoholu poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość

Jak widać, w aktualnym stanie prawnym przepisy dotyczące miejsca sprzedaży alkoholu i jego sprzedaży przez internet wydają się wewnętrznie sprzeczne. Art. 38 pkt 7 ustawy o prawach konsumenta wyraźnie bowiem dopuszcza sprzedaż alkoholu poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość (miejscem sprzedaży jest wówczas miejsce inne niż siedziba przedsiębiorcy lub sklep). To zaś stoi w sprzeczności do ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

Biorąc pod uwagę powyższe można starać się wybrać dwa sposoby na sprzedaż alkoholu przez internet:

Klient dokonuje rezerwacji w sieci, przyjeżdża do punktu sprzedaży, odbiera produkt i na miejscu za niego płaci.

Klient zamawia produkt przez internet, płaci również drogą elektroniczną, a sprzedawca wysyła produkt przez kuriera.

W mojej ocenie pierwsza forma jest bardziej bezpieczna niż druga ponieważ w drugim przypadku dochodzi do wszystkich problemów poruszonych powyżej. W każdym przypadku aby prowadzić sprzedaż alkoholu w Polce będziecie musieli Państwo uzyskać zezwolenie.

porada_online_1png