Wyłączenia w gwarancji

Zgodnie z art. 581. k.c. 

§ 1. Jeżeli w wykonaniu swoich obowiązków gwarant dostarczył uprawnionemu z gwarancji zamiast rzeczy wadliwej rzecz wolną od wad albo dokonał istotnych napraw rzeczy objętej gwarancją, termin gwarancji biegnie na nowo od chwili dostarczenia rzeczy wolnej od wad lub zwrócenia rzeczy naprawionej. Jeżeli gwarant wymienił część rzeczy, przepis powyższy stosuje się odpowiednio do części wymienionej.

§ 2. W innych wypadkach termin gwarancji ulega przedłużeniu o czas, w ciągu którego wskutek wady rzeczy objętej gwarancją uprawniony z gwarancji nie mógł z niej korzystać.

Bez wątpienia  artykuł 581 § 1 k.c. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Przysługująca zatem gwarantowi swoboda odnośnie do kształtowania treści gwarancji nie pozwala na zawarcie w dokumencie gwarancyjnym postanowienia, w świetle którego bieg terminu gwarancji w razie wymiany rzeczy lub jej istotnej naprawy miałby się na nowo nie rozpocząć, a jedynie termin ten przedłużałby się o okres, przez który rzecz była w naprawie bądź też była wymieniana przez gwaranta. Do wniosku takiego prowadzi zestawienie treści komentowanego przepisu z art. 577 § 1 i 2 i art. 578 k.c., które to przepisy wyraźnie wskazują, że dyspozycje w nich zawarte wchodzą w grę jedynie „w razie wątpliwości" (art. 577 § 1 k.c.), „jeżeli w gwarancji nie zastrzeżono innego terminu" (art. 577 § 2 k.c.) bądź „jeżeli w gwarancji inaczej nie zastrzeżono" (art. 578 k.c.). W przypadku 581 § 1 k.c. brak jest wskazanej przez ustawodawcę możliwości modyfikacji treści tego przepisu. Nie oznacza to jednak, że jego treść nie może być doprecyzowana. Uwagę tę odnieść należy do sposobu rozumienia „istotnych napraw rzeczy". W ustawie brak jest definicji tego pojęcia, wydaje się natomiast, że strony umowy gwarancyjnej mogą wyraźnie określić, co należy do napraw zaliczających się do tej kategorii (C. Żuławska (w:) Komentarz..., s. 128, uwaga 3). W razie gdyby treść gwarancji nie pozwalała na ustalenie znaczenia pojęcia „napraw istotnych", należałoby dojść do wniosku, że naprawami tymi są nie tylko te, które wartością swą przewyższają 40% aktualnej ceny towaru, ale również te, które dotyczą elementu mającego istotne znaczenie dla funkcjonowania całości . W wyroku z dnia 9 marca 1973 r., I CR 63/73 Sąd Najwyższy stwierdził, iż „Ocena, czy naprawa rzeczy w rozumieniu art. 581 k.c. jest istotna czy też drobna, zależy od nakładu pracy niezbędnego do usunięcia wady, a ponadto – od rodzaju wady, zwłaszcza od wpływu tej wady na użyteczność całej rzeczy. Naprawa więc może być oceniona jako istotna w razie nagromadzenia się drobnych napraw. Tak również i w wypadku, gdy nakład pracy niezbędny do usunięcia wady nie jest duży, jednakże bez usunięcia tej wady użyteczność rzeczy jako całość byłaby zmniejszona". Termin gwarancji rozpoczyna ponownie swój bieg w chwili, w której uprawniony odzyskał faktyczną możliwość korzystania z tej rzeczy. Tak należy rozumieć pojęcie „dostarczenia rzeczy wolnej od wad" oraz „zwrócenia rzeczy naprawionej". Niekiedy konieczne będzie zatem np. zainstalowanie rzeczy przez gwaranta, jeżeli czynność ta okaże się niezbędna z punktu widzenia ponownego rozpoczęcia eksploatacji rzeczy przez uprawnionego (C. Żuławska (w:) Komentarz..., s. 128, uwaga 2).

Natomiast z przedłużeniem terminu gwarancji (tzw. warranty tolling) mamy w szczególności do czynienia wtedy, gdy miały miejsce nieistotne naprawy rzeczy. Komentatorzy słusznie wskazują, że „okres gwarancyjny [...] kończy się [...] z reguły później, niż wynikałoby to ze zwykłego obliczenia, a to w związku z faktem wykonywania świadczeń gwarancyjnych" (Z. Gawlik, Komentarz..., uwaga 25) oraz, że „Cały założony okres gwarancyjny jest postawiony do dyspozycji uprawnionego celem wykorzystania go dla «gwarancyjnej eksploatacji» przedmiotu: z jednej strony zatem odpowiedzialność obejmuje wady ujawnione choćby w ostatnim dniu tego okresu, które reklamować można później, z drugiej zaś – sam ten okres gwarancyjny ulega wydłużeniu w razie przeszkód w eksploatacji wywołanych wadą przedmiotu" . Podobnie jak w przypadku art. 581 § 1 k.c., również i na gruncie § 2 należy stanąć na stanowisku, że przepis ten nie może być umownie modyfikowany przez strony. Niezależnie od postanowień zawartych w dokumencie gwarancyjnym, w razie ujawnienia się w rzeczy wad nieistotnych bądź też w razie zaistnienia innej przeszkody, wskutek której kupujący nie mógł z rzeczy korzystać (z wyłączeniem jednak sytuacji, w których rzecz poddano naprawom o charakterze istotnym bądź też rzecz wymieniono), termin gwarancji ulegnie więc przedłużeniu o okres, w ciągu którego kupujący nie mógł z niej korzystać. W razie dokonywania nieistotnych napraw rzeczy termin gwarancji ulega wydłużeniu zarówno wtedy, gdy gwarancja udzielona została na okres roczny, jak i wtedy, gdy udzielono jej na każdy inny okres, np. 2- czy 10-letni. Odmienne rozumienie art. 581 § 2 k.c. całkowicie wypacza istotę gwarancji i pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią tego przepisu.

Źródło:

Uliasz Roman, Komentarz do art. 556-581 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.64.16.93), LEX/el., 2013

porada_online_1png